Niemcy: Świadczenia rodzinne
Świadczenia dla rodzin z dziećmi.
W jakich sytuacjach przysługują mi świadczenia?
Osoba posiadająca miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu w Niemczech otrzymuje, pod warunkiem spełnienia poniższych warunków, z zasady niezależnie od własnych dochodów zasiłek na dziecko (Kindergeld) oraz uzależniony od dochodów zasiłek rodzicielski (Elterngeld) na dzieci biologiczne lub adoptowane, a także na dzieci współmałżonka/zarejestrowanego partnera (pasierbów). Można również otrzymać zasiłek na dzieci na wnuki lub dzieci w pieczy, mieszkające w Państwa domu lub mieszkaniu.
Warunki uprawniające do zasiłku
Zasiłek na dziecko
Zasiłek na dziecko przysługuje na własne lub adoptowane dzieci lub dzieci współmałżonka/zarejestrowanego partnera, zasadniczo do momentu ukończenia przez dziecko 18 lat. Dodatkowo wymagany jest odpowiedni numer identyfikacji podatkowej. Zasiłek na dziecko jest
- wypłacane do ukończenia przez dziecko 21. roku życia, o ile dziecko nie pozostaje w stosunku pracy (nie jest zatrudnione) i jest zarejestrowane jako osoba poszukująca pracy w urzędzie pośrednictwa pracy (np. Agencja Pracy, Jobcenter) w Niemczech, innym państwie członkowskim UE, na Islandii, Liechtensteinie, Norwegii, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii jest zarejestrowane w urzędzie pośrednictwa pracy (np. w Agencji Pracy, Jobcenter) jako osoba poszukująca pracy
- wypłacane są do ukończenia 25. roku życia, o ile
- dziecko uczęszcza do szkoły, odbywa kształcenie zawodowe lub studiuje, albo
- znajduje się w okresie przejściowym między dwoma etapami kształcenia trwającym maksymalnie cztery miesiące lub
- wykonywa służbę wolontariacką w rozumieniu § 32 ust. 4 zdanie 1 nr 2 lit. d ustawy o podatku dochodowym (EStG) lub
- nie może rozpocząć lub kontynuować kształcenia z powodu braku miejsca szkoleniowego oraz
- wypłacane są dalej, jeżeli dziecko z powodu niepełnosprawności fizycznej, umysłowej lub psychicznej, która wystąpiła przed ukończeniem 25. roku życia, nie jest w stanie samodzielnie utrzymać się.
Dzieci pełnoletnie (w wieku 18 lat i starsze) mogą być uwzględnione po ukończeniu pierwszego wykształcenia zawodowego lub studiów licencjackich tylko wtedy, gdy nie wykonują pracy zarobkowej (nie prowadzą działalności na własny rachunek ani nie są zatrudnione). Nie dotyczy to pracy zarobkowej o regularnym tygodniowym wymiarze czasu pracy do 20 godzin, stosunku pracy w ramach kształcenia zawodowego ani zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin (minijob).
W przypadku dzieci, na które Państwo, Państwa małżonek lub inna osoba pozostająca z dzieckiem w relacji rodzic-dziecko (np. rodzice zastępczy) otrzymują już świadczenie porównywalne z zasiłkiem na dziecko, zasiłek ten nie jest wypłacany lub jest wypłacany jedynie w wysokości różnicy.
Zasiłek na dziecko jest w całości finansowany z podatków. Nie uiszcza się na ten cel żadnych składek.
Zasiłek rodzicielski (zasiłek rodzicielski podstawowy i zasiłek rodzicielski Plus)
Zasiłek rodzicielski przysługuje matkom i/lub ojcom, którzy mieszkają z dzieckiem w jednym gospodarstwie domowym, samodzielnie opiekują się dzieckiem i wychowują je oraz nie pracują zawodowo lub pracują w ograniczonym wymiarze (do 32 godzin tygodniowo). Zasiłek rodzicielski podstawowy może być wypłacany do ukończenia przez dziecko 14. miesiąca życia. Oprócz zasiłku rodzicielskiego podstawowego rodzice mogą również ubiegać się o zasiłek rodzicielski Plus. Zasiłek rodzicielski Plus jest wypłacany przez dwukrotnie dłuższy okres: jeden miesiąc zasiłku rodzicielskiego = dwa miesiące zasiłku rodzicielskiego Plus. Jeśli oboje rodzice pracują równolegle przez dwa, trzy lub cztery kolejne miesiące średnio od 24 do 32 godzin tygodniowo, każdy z rodziców otrzymuje za te miesiące dodatkowe miesięczne kwoty zasiłku rodzicielskiego Plus (dodatek partnerski).
Małżonkowie lub partnerzy, którzy opiekują się dzieckiem po urodzeniu (nawet jeśli nie jest to ich własne dziecko), mogą otrzymać zasiłek rodzicielski na tych samych warunkach. Dotyczy to również krewnych do trzeciego stopnia, jeśli rodzice nie mogą samodzielnie opiekować się dzieckiem z powodu trudnej sytuacji życiowej (choroba, niepełnosprawność lub śmierć rodziców).
Zasiłek rodzicielski może być również wypłacany w przypadku dzieci adoptowanych oraz dzieci przyjętych w celu adopcji (dzieci w pieczy adopcyjnej). O rozpoczęciu uprawnienia do zasiłku rodzicielskiego decyduje nie data urodzenia, lecz data przyjęcia dziecka do gospodarstwa domowego osoby uprawnionej. Uprawnienie wygasa z chwilą ukończenia przez dziecko ósmego roku życia.
Zaliczka na alimenty
Zaliczkę na utrzymanie otrzymują dzieci mające miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu w Niemczech, które mieszkają z rodzicem samotnie wychowującym dziecko, o ile nie otrzymują alimentów od drugiego rodzica lub nie otrzymują ich regularnie. Zaliczka na utrzymanie jest wypłacana najdłużej do ukończenia 18. roku życia. W przypadku dzieci w wieku od 12 do 17 lat warunkiem jest, aby dziecko nie było uzależnione od zasiłku socjalnego (Bürgergeld) lub aby samotny rodzic pobierający ten zasiłek osiągał własny dochód w wysokości co najmniej 600 EUR brutto. Dochód dziecka (na przykład wynagrodzenie za naukę zawodu) jest w pewnych okolicznościach wliczany do kwoty zaliczki na alimenty.
W przypadku dzieci poniżej 12 roku życia dochód samotnego rodzica nie ma znaczenia. Zaliczka na alimenty jest ustalana na podstawie wysokości ustawowego minimalnego alimentu pomniejszonego o pełną kwotę zasiłku na dziecko za pierwsze dziecko. Dzieci mają co do zasady prawo do zaliczki na alimenty również wtedy, gdy rodzic sprawujący opiekę mieszka z nowym partnerem w związku partnerskim. Jeśli jednak biologiczny rodzic, z którym mieszka dziecko, i rodzic przybrany są małżeństwem, nie przysługuje prawo do zaliczki na alimenty.
Jakie przysługują mi uprawnienia i gdzie mogę ubiegać się o świadczenia?
świadczenia
Na każde dziecko wypłacane jest miesięcznie 259 EUR zasiłku na dziecko.
Zasiłek rodzicielski (zasiłek rodzicielski podstawowy i zasiłek rodzicielski Plus)
Jeden z rodziców może otrzymywać zasiłek rodzicielski podstawowy przez co najmniej dwa miesiące (minimalny okres pobierania) i maksymalnie przez 12 miesięcy. Oboje rodzice mają co do zasady wspólne prawo do łącznie 12 miesięcy zasiłku rodzicielskiego podstawowego. Rodzice otrzymują zasiłek rodzicielski przez kolejne dwa miesiące, jeśli oboje partnerzy zrezygnują z dochodów z pracy w celu wychowania dziecka (miesiące partnerskie). Osoby samotnie wychowujące dzieci, których dochód z pracy ulegnie zmniejszeniu przez dwa miesiące pobierania zasiłku, mogą otrzymywać zasiłek rodzicielski podstawowy jako rekompensatę za utracone dochody przez okres do 14 miesięcy.
Jednoczesne pobieranie zasiłku przez oboje rodziców jest zasadniczo możliwe tylko przez maksymalnie jeden miesiąc i wyłącznie w ciągu pierwszych 12 miesięcy życia dziecka. Nie dotyczy to rodziców dzieci urodzonych przedwcześnie, bliźniąt, dzieci niepełnosprawnych ani rodzeństwa z niepełnosprawnością.
Zasiłek rodzicielski podstawowy wynosi około dwóch trzecich poprzedniego dochodu netto. Osoby o niskich dochodach otrzymują do 100% swoich ostatnich dochodów netto. Łącznie wynosi to co najmniej 300 EUR (niezależnie od dochodów) w ramach zasiłku rodzicielskiego podstawowego oraz 150 EUR w ramach zasiłku rodzicielskiego Plus. Zasiłek rodzicielski podstawowy wynosi maksymalnie 1 800 EUR, a zasiłek rodzicielski Plus – maksymalnie 900 EUR miesięcznie. Rodziny z kilkorgiem małych dzieci mogą otrzymać dodatek rodzeństwa w wysokości 10%, ale co najmniej 75 EUR miesięcznie w ramach zasiłku rodzicielskiego podstawowego oraz 37,50 EUR w ramach zasiłku rodzicielskiego Plus. W przypadku porodów mnogich zasiłek rodzicielski podstawowy wzrasta o 300 EUR, a zasiłek rodzicielski Plus o 150 EUR na każde kolejne rodzeństwo z porodu mnogiego.
Zasiłek rodzicielski Plus oblicza się tak samo jak podstawowy zasiłek rodzicielski, ale wynosi maksymalnie połowę kwoty zasiłku rodzicielskiego, do której mieliby prawo rodzice bez dochodu z pracy w niepełnym wymiarze godzin po urodzeniu dziecka. W zamian za to jest on wypłacany przez podwójny okres: jeden miesiąc zasiłku rodzicielskiego = dwa miesiące zasiłku rodzicielskiego Plus.
Jeśli oboje rodzice pracują równolegle przez dwa, trzy lub cztery kolejne miesiące średnio od 24 do 32 godzin tygodniowo, każdy z rodziców otrzymuje za te miesiące dodatkowe miesięczne kwoty zasiłku rodzicielskiego Plus (dodatek partnerski). Podobnie jak pary rodziców, osoby samotnie wychowujące dzieci mogą otrzymywać zasiłek rodzicielski Plus przez dwa, trzy lub cztery dodatkowe miesiące, jeśli przez co najmniej dwa, trzy lub cztery kolejne miesiące pracują w wymiarze od 24 do 32 godzin tygodniowo.
Zaliczka na alimenty
Zaliczka na alimenty wynosi do 227 EUR miesięcznie dla dzieci w wieku do pięciu lat oraz do 299 EUR miesięcznie dla dzieci w wieku od 6 do 11 lat. Do momentu ukończenia 18. roku życia zaliczka na alimenty wynosi 394 EUR miesięcznie.
Zaliczka na alimenty jest wypłacana, o ile spełnione są warunki uprawniające do jej otrzymania, do momentu osiągnięcia przez dziecko pełnoletności (18. urodziny).
Formularze wniosków
Zasiłek na dziecko można otrzymać wyłącznie po złożeniu pisemnego wniosku w kasie rodzinnej Federalnej Agencji Pracy.
O wszelkich zmianach w sytuacji osobistej (np. zakończenie kształcenia zawodowego dziecka) należy poinformować kasę rodzinną z własnej inicjatywy.
Formularze wniosków można otrzymać w lokalnym oddziale kasy rodzinnej lub na stronie https://www.arbeitsagentur.de/familie-und-kinder. Informacje na temat właściwego urzędu można znaleźć na stronie https://familienportal.de/familienportal/familienleistungen/kindergeld oraz https://www.arbeitsagentur.de/ueber-uns/ansprechpartner.
Zasiłek rodzicielski również otrzymają Państwo tylko wtedy, gdy złożą Państwo pisemny wniosek do urzędu ds. zasiłków rodzicielskich. Informacje o właściwym urzędzie oraz formularze wniosków znajdą Państwo na stronie https://familienportal.de/familienportal/familienleistungen/elterngeld
Wnioski o zaliczkę na alimenty można złożyć w lokalnych urzędach ds. młodzieży.
Państwa prawa
Porady w kwestiach dotyczących prawa socjalnego oferują między innymi związki zawodowe bezpłatnie dla swoich członków. Stowarzyszenia pożytku publicznego, takie jak ośrodki dla bezrobotnych, pomagają osobom potrzebującym w wypełnianiu formularzy, a w razie potrzeby towarzyszą im również podczas wizyt w urzędach.
Publikacje Komisji Europejskiej:
Więcej informacji
Więcej informacji na temat zasiłku na dziecko można uzyskać w lokalnym urzędzie ds. zasiłków rodzinnych (Familienkasse) lub na stronie https://www.arbeitsagentur.de/familie-und-kinder. Właściwy dla Państwa urząd można znaleźć na stronie https://familienportal.de/familienportal/familienleistungen/kindergeld oraz https://www.arbeitsagentur.de/ueber-uns/ansprechpartner.
Informacje na temat zasiłku rodzicielskiego można uzyskać w właściwym urzędzie ds. zasiłków rodzicielskich. Również zasiłek rodzicielski otrzymuje się wyłącznie po złożeniu pisemnego wniosku w urzędzie ds. zasiłków rodzicielskich. Właściwy dla Państwa urząd można znaleźć na stronie https://familienportal.de/action/familienportal/125008/action/sucheSuche | Federalny portal rodzinny.
Strona Federalnego Ministerstwa Pracy i Spraw Socjalnych znajduje się pod adresem http://www.bmas.de.
Federalny Urząd Podatkowy można znaleźć pod adresem http://bzst.de.
Federalne Ministerstwo Edukacji, Rodziny, Seniorów, Kobiet i Młodzieży można znaleźć pod adresem http://www.bmbfsfj.de.
Zaliczkę na alimenty można otrzymać wyłącznie po złożeniu pisemnego wniosku do właściwego urzędu ds. młodzieży. Informacje na temat właściwego urzędu można znaleźć na stronie https://familienportal.de
